Dã Thảo, nhà thơ

với Giọt nước mắt kim cương

David Lý Lãng Nhân


Mục đích bài nầy là để giới thiệu với quí bạn đọc của Website LeWorld một thi tài đặc sắc Việt Nam ở hải ngoại: nữ thi sĩ Dã Thảo. Đối với khách thơ mộ điệu ở Paris Dã Thảo là một nghệ sĩ quen thuộc, được ưa chuộng với những bài thơ trữ tình nồng nàn, chân thật và thiêt tha. Thơ Dã Thảo dù vẽ lại nét đẹp của một tuyệt cảnh thiên nhiên hay diễn tả những rung động nội tâm dạt dào thắm thiết, đều mang những chi tiết và cảm nghĩ rất tinh tế, gói ghém khéo léo trong những câu thơ thanh nhã, hàm súc và dịu êm.

Tập thơ Tình Của Cỏ của Dã Thảo xuất bản tại Paris nhiều năm trước đây đã được một số văn nghệ sĩ Việt Nam thân hữu ở Paris tán thuởng và đề bạt. Năm 2001 qua sự giới thiệu của Giáo Sư Thomas D. Le, tôi được hân hạnh quen biết với Dã Thảo và đã nhận đuợc một bản Tình Của Cỏ do Dã Thảo có nhả ý đề tặng. Tập thơ nầy đuợc trình bày với một hình bìa trang nhã: bức họa mầu cảnh một đồng cỏ hoang với những ngọn cỏ đong đưa theo hơi nồng của mùa Hạ. Nó rất thích hợp với nội dung tập thơ đồng thời cũng gợi nhớ đến tên thực của tác giả:  Jeannine Dã Thảo. Mãi về sau nầy, trong lúc trao đổi e-mail với Dã Thảo, tôi nhận đuợc bài thơ “Hạ về cỏ lung lay” sau đây, mới sực nhớ là hình ảnh đồng cỏ hoang trong bìa tập thơ và những câu thơ gẩy gọn, nhẹ nhàng và hàm súc trong bài thơ sau nầy thực ra đã “nằm ngủ” trong tâm hồn nguời nữ nghệ sĩ đó lâu rồi.

  Hạ về cỏ lung lay

Hạ nầy bắt gặp nhau
Trong thơ ý đã sầu
Nắng vàng dường le lói
Cuối đường mộng qua mau
Bao tình ngủ qua tay
Ấp e nhớ đong đầy
Buồn nào cài lên tóc
Hạ về cỏ lung lay

Tuơng tư là bệnh lâu đời nhất của nhân loại. Trong đời chúng ta ai cũng có một đôi lần yêu tha thiết và mong nhớ đảo điên.  Biết bao nhiêu thi sĩ và nhạc sĩ truớc chúng ta đã viết lên lời tâm sự của kẻ yêu nhau và nhớ nhau.  Ai có trải qua con đuờng tình ái, đã yêu và đau khổ, đọc thơ Dã Thảo cũng phải công nhận là Dã Thảo đã nói lên hộ cho họ nổi niềm tha thiết đó một cách khúc chiết, trọn vẹn và chân thành. Trong bài “tuơng tư” sau đây, lời thơ và hình ảnh bóng bẫy, lối gieo vần theo nhịp 6/8 thuần túy Việt Nam  nhẹ nhàng trôi chảy, âm vang như lời than thở đau xót, thiết tha…

Một ngày dài chờ đợi

Ði ra rồi lại đi vào
Bồi hồi trong dạ, cồn cào không yên
 Nhớ mong, mong nhớ đão điên
 Ngày dài thâm thẩm, ưu phiền ruột gan

 Thẩn thờ chợt nghĩ miên man
Hóa ra ta đã yêu chàng từ lâu
Bao giờ trời hết mưa ngâu
 Để con buớm trắng bay vào tìm hoa

 Vuờn lòng ta đã khép qua
Giả từ ong buớm, mặn mà chàng thôi
 Tương tư cay đắng bờ môi
Ta về ôm lấy đơn côi một mình

Qua thơ Dã Thảo ta biết mùa Thu là mùa mến chuộng của thi sĩ mà mùa Hạ cũng mang nhiều kỹ niệm cảm xúc nồng nàn, pha lẫn với những nổi vô vọng đớn đau.  Bài “Lãng Du Tháng Hạ” sau đây diễn đạt một cách đầy thi vị những điều trăn trở nội tâm đó của nguời trong cuộc.

Lãng du tháng hạ

Gửi về anh một tia vàng óng ánh
Giọt sương mềm trên ngọn cỏ lung linh
Một chút tình trong nắng sớm bình minh
Tiếng chim hót giữa bóng tà vội vã

Ngày đã đi khoãng chiều buồn mùa hạ
Chút tàn phai hằn vết đắng môi em
Còn gọi ai trong bóng tối đêm đen
Nghe hoang vắng, nghe cả đời chìm xuống

Nơi anh về còn rộn ràng ước muốn
Hoa nắng ngời qua song cửa thênh thang
Nhớ mong ai chiều nhẹ xuống mênh mang
Sao tiếc nuối ôi giòng đời vô nghĩa

 Xin cất giữ nụ cười dù mai mĩa
 Cánh hoa lòng cứ mở rộng chờ ai
 Đời đáng chi mà vọng tưởng ngày mai
 Ngày mai đó hãy trả về trần thế

Rồi khi mùa Thu tới, lá vàng rơi rụng ngoài sân và trong lòng nguời, nữ sĩ Dã Thảo đã “nhủ tại số phần” và gởi cả tâm hồn mình với hình ảnh “mùa Thu vàng rực sáng” về cho nguời tình trọn vẹn. Hãy nghe Dã Thảo “thỏ thẻ” lời tâm sự về “mãnh tình thu lỗi hẹn” để “tóc mây chẻ nhánh đôi đời” trong bài “Mùa Thu Cho Anh”:

Mùa  thu cho  anh

Em cho anh mùa thu vàng rực sáng
Mùa lá màu thay đổi ngát rừng xanh
Mùa ướt mi khi mộng cũ không thành
Mùa tan vỡ từng cánh tim se sắt

Em cho anh mùa thu nhiều thắc mắc
Mùa lưới tình ôm trọn cả đời em
Mùa đắng cay chua xót những đêm đen
Mùa gắng gượng sống qua ngày lặng lẽ

Em cho anh mùa thu tình thỏ thẻ
Mùa thật buồn ta đã có cùng nhau
Mùa rượu say cho quên nổi khổ đau
Mùa hò hẹn nằm yên tay anh ngủ

Em cho anh mùa thu đời thác lũ
Mùa nữa vời nghe hạnh phúc đi qua
Mùa chập chờn để ta trở về ta
Mùa chấp nhận biên giới tình ngang trái

Em cho anh mùa thu lòng tê tái
Mùa cỏ sầu trải thảm lá thu sang
Mùa cây cao thấp nến bóng hai hàng
Mùa thu đó tay đan nhau trìu mến

Em cho anh mùa thu tàn chuyển bến
Mùa trăng tròn kỹ niệm bóng hoàng hôn
Mùa nhớ nhung thương tiếc dậy cả hồn
Mùa tình tự quên đất trời hiu quạnh

Em cho anh mùa thu về rất lạnh
Mùa tương tư ôm gối mộng bơ vơ
Mùa chưa đi đã nhức nhối ơ hờ
Mùa suy gẫm chờ đông sang hiu hắt

Em cho anh thu nồng nàn son sắt
Giấc mơ tình đã trọn nghĩa ái ân
Dẫu xa nhau đành nhủ tại số phần
Mùa thu ấy gởi về anh trọn vẹn

Em cho anh mãnh tình thu lỗi hẹn
Đã trể rồi, đời đã xế anh ơi
Ngọn tóc mây đã chẻ nhánh đôi đời
Giòng sông mát vẫn chờ anh mãi mãi

Rồi năm tháng trôi qua, giòng đời lôi cuốn, đẫy xô...  Mùa Thu năm xưa và mùa Thu năm nay tuy có khác nhưng Đất Trời vẫn không thay đổi luật tuần hoàn. Nhìn mùa Thu đi,  “trời xanh lóng lánh, mây hiền lang thang”, cảnh cũ chợt khơi tình bằng hữu cũ, Dã Thảo không quên viết cho nguời bạn bên kia bờ Đại Tây Dương những lời Chúc Tàn Thu ấm cúng không thể quên được:

Tàn thu chúc bạn

Thế là một chút tàn thu
Muợn giòng lá thắm chúc bù những năm
Những năm khốn khổ tâm thần
Những năm hờ hững trôi dần thuơng đau

Chúc nhau gió bão qua mau
Giáng sinh an phúc tô mầu bình yên
Năm đời chồng chất mãn viên
Trời xanh lóng lánh mây hiền lang thang

Tuy sinh sống nhiều năm ở hải ngoại nhưng trong câu chuyện tâm tình thuờng nhật Dã Thảo cũng đôi khi nhắc đến thời nữ sinh thơ ấu, những ngày nội trú ở Couvent des Oiseaux ở Đalạt, thuở xuân thì mơ mộng “váy xanh áo trắng” chưa biết buồn đau.   Dù xa vắng bao năm, hình ảnh thơ mộng của vùng Cao nguyên Đalạt “thông reo gió lộng” vẫn còn ngọt ngào in dấu trong tâm khảm của thi sĩ trong bài thơ “Thông reo gió lộng tóc mây”:

Thông reo gió lộng tóc mây

Cám ơn người trả cho tôi
Không gian chốn cũ bồi hồi xưa kia
Couvent tôi đã xa lìa
Váy xanh áo trắng đã chia đời mình

Một thời thanh nữ phục chinh
Đời kia đổi lại tội tình giây oan
Hững hờ sống với trái ngang
Con tim vô tội ngở ngàng buồn đau

Sương mai Đà-lạt ngọt ngào
Cỏ hồng mướt ngọc vẫy chào người xa
Mù giăng lam khói bao la
Cam-Ly lỗi hẹn chiều tà hoàng hôn

Oan khiên một đóa môi hôn
Vẫy từ Đà-Lạt u hồn từ đây
Thông reo gió lộng tóc mây
Em về hốt ngắn vụn gầy tình nhau

Nếu khung trời thơ mộng của Đalạt còn vuơng vấn trong tâm hồn nguời thi sĩ đó thì vùng đất Chàm cũ Phan-Rang với gió Hạ Lào xoáy nóng, biển đá sóng xanh và rừng mai vàng rực, cũng lưu lại trong tâm khãm nguời ly huơng một nỗi nhớ bâng khuâng chưa dứt.  Hãy nghe Dã Thảo nhắc lại Rừng mai xưa và phố thị Phan Rang yêu dấu:

Trả lại anh cành mai vàng năm cũ

Hôm nay căn nhà tôi sao rộng quá
Đêm thật dầy le lói ánh đèn khuya
Tôi ngồi đây mà đầu óc phân chia
Ngại cầm bút viết lên lời vụng dại

Đọc vần thơ mà lòng tôi e ngại
Biết nói gì cho thắm đỏ sắc xuân
Khi phố thị còn nổi nhớ bâng khuâng
Tình quê cũ Phan-Rang bừng nóng cháy

Rừng mai ấy còn xinh tươi lộng lẫy
Tô điểm vàng như vành nón hoàng cung
Gió Hạ Lào còn mãi mãi xoáy tung
Dĩ vãng đó đã đi vào ký ức

Đã xa rồi con tim nào ray rức
Phố thị buồn như tình cãm đêm nay
Mộng đại dương vàng rực cánh hoa mai
Gởi nổi nhớ về Phan-Rang yêu dấu

Nhưng rồi thực tại phũ phàng vẫn trở lại với cuộc sống bận rộn hằng ngày của mọi nguời trong chúng ta: “Miếng cơm manh áo tháng ngày quên”. Khi trở về bến đò xưa thì quê huơng ngọt ngào đã đổi thay, đâu nào hình bóng nguời thân yêu năm cũ, cảnh vật truớc mắt chỉ gây thêm nhiều nuối tiếc bàng hoàng; đứng giữa lòng quê hưong mà cãm thấy lạc lõng bơ vơ… Nguời Việt ly hưong tất sẽ ngậm ngui cảm thông với “Nỗi lòng nguời xa xứ” mà Dã Thảo đã nói lên một cách khúc chiết:

Nỗi lòng người xa xứ

Xa nhà nay tính đã bao xuân
Đắng cay lê lết bụi phong trần
Ra đi buổi ấy còn thơ dại
Buồn vai nặng gánh nát đôi chân

Ngoảnh lại giật mình má nhạt phai
Năm xưa nhan sắc ấy ghen tài
Liễu rũ tóc xanh giờ sóng bạc
Mắt buồn dạo nọ vẫn bi ai

Miếng cơm manh áo tháng ngày quên
Rả chân phường phố chết êm đềm
Paris dẫu đẹp tàn trong mộng
Đời còn chi nữa chỉ buồn tênh

Từ đó chôn mình trong lặng câm
Lãng du kỹ niệm với âm thầm
Hạnh phúc giá treo lên đỉnh ngọc
Năm chờ tháng đợi bóng tri âm

Một lần trở lại bến đò xưa
Quê hương ngào ngọt nói sao vừa
Nổi nhớ niềm thương tình đã tắt
Mình ta lạc lỏng nắng đong đưa

Để kết thúc bài điểm thơ và giới thiệu nữ thi sĩ Dã Thảo tôi xin có thêm vài nhận xét đặc biệt sau đây:

a. Tuy thơ Dã Thảo đuợc viết với nhiều thể cách: ngũ ngôn, thất ngôn, lục bát và thơ mới, tác giả đã lìa bỏ đuờng lối khuôn sáo và tuợng trưng của thơ Việt cỗ điễn để áp dụng lối hành văn tả chân, buông thã và riêng tư, nhưng vẫn giữ những đặc tính về nhịp điệu và âm vận cố hữu của dân tộc. Do đó thơ Dã Thảo có một sức quyến rũ đặc biệt đi thẳng vào tiềm thức độc giả Việt như lời tâm sự của một nguời bạn thân quen biết từ lâu. Tư thái buông thã riêng tư đó cũng cho phép tác giả khám phá những chân trời cảm xúc mới để chia xẽ với độc giả cái đẹp tuyệt vời của ngôn ngữ và những ý tuởng sâu kín, độc đáo, tân kỳ trong Thơ.

b. Đọc thơ Dã Thảo tôi có cảm tuởng như đang say mê theo dỏi một chuyện tình lý tuởng với kết cuộc đầy ngang trái, đau thuơng  - lắm lúc ngỡ rằng chính cá nhân mình là nguời trong cuộc. Những hò hẹn ngất ngây và những chia ly tràn nuớc mắt đó đuợc tác giả thuật lại như một khúc nhạc tuyệt vời đầy rung cảm. Đôi khi, ta có cảm tuởng như đuợc bàn tay thân thiết của một nguời bạn đồng hành dìu mình qua lũng sâu của hờn tủi, cô đơn.

c.  Những giọt nuớc mắt khóc cho Tình Yêu đã rơi rụng đầy trong thơ Dã Thảo, và lóng lánh như những hạt kim cuơng làm tôi liên tuởng dến những câu thơ kết trong bài thơ “Thung lũng bất an” (The Valley of Unrest) của thi sĩ Mỹ Edgar Allan Poe, xin trích dẫn và tạm dịch như sau:

Thung lũng bất an

Hoa vẫy chào, huơng tõa dịu trên cành
Suơng mai đọng, giọt sầu rơi rụng xuống
Hoa khóc muớt, từng nhánh mềm luợn uốn
Thiên thu còn giọt nuớc mắt kim cuơng.

The Valley of Unrest
Edgar Allan Poe

They wave: from out their fragrant tops
Eternal dews come down in drops.
They weep: from off their delicate stems
Perennial tears descend in gems.

d. Bài thơ “Sáng em đi” trích dẫn sau đây trong tập thơ “Tình của Cỏ” của Dã Thảo chứng minh hùng hồn những điểm tôi muốn trình bày phía trên: Thơ Dã Thảo là những giọt nuớc mắt kim cuơng, những giọt sầu rơi rụng trên cành lá xanh, những hạt suơng đọng long lanh trong nhụy hồng buổi sáng…

Sáng em  đi

 Sáng em đi trong hơi suơng chếch bóng
Ảnh hình anh còn qua lại bên song
Em nhìn theo mà nuớc mắt lưng tròng
 Nghe tan nát từng cánh thuơng se sắt

Giữ hộ em chút huơng tình ngây ngất
Đã cho em từng đêm mộng lũng sâu
Giữ hộ em vòng tay ấm thật lâu
Mãi ghì siết cho thân em vụn vỡ

Giữ hộ em chiếc môi hôn ngột thở
Để nghìn trùng còn vuơng vấn tình anh
Hay dìu em đi về mộng ngát xanh
Để còn thấy em vẫn cần anh mãi

Trả lại anh chòm sao hôm quạnh quẽ
Trả lại tình chút mùa hạ đão điên
Trả lại nhau từng bùi ngọt luân phiên
Trả xứ Cam con đuờng vui quá ngắn

Cám ơn anh một chuyện tình may mắn
Tạ ơn đời trái hạnh ngộ trời cho
Một giòng lệ cho tình cảm thơm tho
Trả anh nốt sợi nắng chiều đã tắt

PHỤ ĐÍNH THƠ DÃ THẢO

Nhân dịp Tết năm 2005, thi sĩ Dã Thảo có nhã ý gởi tặng chúng tôi hai bài thơ Xuân sau đây: Khai Bút Đầu Năm, và Xuân Tha Phuơng.

Hai bài nầy theo thiển ý đã hé mở một cánh cữa sổ trong tâm hồn nguời nghệ sĩ đáng mến đó để chia xẽ tâm sự của một nguời Việt ly huơng, đồng thời cũng không quên gởi đến bạn bè thân hữu những câu thơ chúc Tết với vài nhận xét thực tế, pha chút hài huớc nhẹ nhàng.

KHAI BÚT ĐẦU NĂM

Đầu năm khai bút chúc mừng nhau
Chúc nhau long thễ khá dồi dào
Hình hài vóc dáng thanh xuân mãi
Bốn mùa đi lại chẳng sầu đau

Chúc nhau tài lộc ẵm đầy tay
Nặng trỉu đô-la căng túi đầy
Đếm đi đếm lại xuân còn đó
Cho tình ấm cúng tuổi cao bay

XUÂN THA PHƯƠNG

Đã mấy xuân rồi ta lãng quên
Đuờng xưa hoa nắng đổ bên thềm
Truờng cũ ngày thơ xa cách quá
Bạn bè mấy đứa vẫn lênh đênh

Trăm năm chẳng lẻ mãi tha phuơng
Cô lữ thân sao luống đoạn truờng
Nguồn cội đợi chờ thuyền viễn xứ
Quay về chốn cũ trút tình thuơng

Madison, AL., November 25th, 2004

To Lý Lãng Nhân


Home | Literature | Firmament | Poetry | Science | Great Places | Other | About Us | Contact and Comments

Copyright © 2004-2011 David V. Lee All Rights Reserved.

This site is continually updated.